España é un país racista, segundo Amnistía Internacional

Amnistía Internacional (AI) denunciou hoxe que a falta de interese do Goberno e das autoridades xudiciais por combater a xenofobia provocou que este tipo de agresións pasen desapercibidas en España e que as súas vítimas sexan «invisibles».

Na presentación do informe «España, entre a desgana e a invisibilidad», o director de AI España, Esteban Beltrán, explicou que, cada ano, a Garda Civil recibe entre dez e vinte denuncias de ataques racistas e a Policía Nacional, entre oitenta e cen.

Con todo, segundo o Informe Raxen, apuntou Beltrán, en España prodúcense 4.000 ataques racistas cada ano, incidentes que non se coñecen porque o Goberno non publica os datos oficiais destes delitos, algo que só ocorre noutros catro países da UE.

Esta «desgana» das autoridades fixo que España estea á cola de Europa no combate contra o racismo e a xenofobia e que sexa dos poucos países europeos sen un organismo nacional nin un plan de loita contra a discriminación racial.

Segundo Amnistía Internacional, en España proliferan os sitios web e publicacións racistas e antisemitas, que actualmente teñen uns 15.000 membros asociados. Ademais, España é un dos países da UE con maiores niveis de explotación sexual de inmigrantes, e onde o 30 por cento dos xitanos vive en condicións de exclusión.

A pesar destas circunstancias, segundo datos da última sondaxe do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS), os españois perciben a inmigración como o terceiro problema social e só o 0,7 por cento considera que existe racismo e que é un problema.

Ademais, segundo o CIS, os españois están aumentando as actitudes hostís cara ao colectivo de inmigrantes, desde o 8 por cento rexistrado en 1997 ata o 32 por cento de 2004.

Fronte ao preocupante de todos estes datos, denunciou Beltrán, o Goberno español non ten «ningún interese» en combater o racismo a pesar de que iso supón «desproteger ao dez por cento da poboación», subliñou.

Nese sentido, denunciou que en 2003 o Goberno creou o Observatorio Español de Racismo e a Xenofobia, un organismo que neste momento aínda non publicou ningún informe; ese mesmo ano, o Executivo creou o Consello de Igualdade de Trato, que, cinco anos máis tarde, aínda non se constituíu.

Amnistía Internacional acusou tamén ao poder xudicial da «desidia» e a «falta de interese» en combater o racismo, como demostra a falta de xurisprudencia neste tipo de casos.

Ademais, agregou Beltrán, aínda que desde 1995, o Código Penal recolle a posibilidade de aumentar as penas por racismo, esta figura xurídica só se aplicou en dúas sentenzas en 2007.

Por todo iso, Amnistía Internacional recomendou hoxe ao Goberno que poña en marcha un Plan estatal e integral de loita contra todo tipo de xenofobia, con medidas de carácter educativo, social e laboral e para combater o racismo en todas as frontes, incluídas as forzas de seguridade do Estado.

Así mesmo reclamou medidas específicas para protexer máis ás mulleres (especialmente as vítimas de violencia de xénero que se atopen en situación irregular) e aos menores non acompañados para «evitar as expulsións que se disfrazan como repatriacións».

Amnistía Internacional considerou «fundamental» que o Goberno comece «canto antes» a publicar estatísticas periódicas que reflictan «a situación real» dos inmigrantes en España.

Preme aquí para consultar o informe completo de Amnistía Internacional

Ferrol impulsa a integración laboral do colectivo xitano

O Concello de Ferrol e a Fundación Secretariado Xitano colaborarán na implantación dun programa dirixido «á integración e incorporación sociolaboral da comunidade xitana residente na cidade». Así o anunciaron onte, no palacio municipal, o delegado en Galicia da citada fundación, Gorka de Miguel, a concelleira de Benestar Social, Beatriz Sestayo, e o alcalde de Ferrol, Vicente Irisarri.

Os tres participaron no acto celebrado no salón de sesións do Concello para conmemorar o Día Internacional do Pobo Xitano. En palabras do propio Irisarri, «o Concello de Ferrol non quería quedar mudo ante determinadas actitudes racistas, considerando a sensibilización e a información como o mellor instrumento para conseguir unha auténtica convivencia e igualdade». O rexedor remarcou a necesidade de erradicar estereotipos para alcanzar «unha sociedade con plenos dereitos e deberes á marxe das razas».

O alcalde, neste sentido, resaltou a intención do municipio de «traballar con intensidade para facer realidade o que en ocasións semella unha utopía, como é a convivencia en igualdade».

«Implicación directa»

Na mesma liña, Beatriz Sestayo apuntou que a colaboración coa Fundación Secretariado Xitano irá «máis aló da firma dun convenio, xa que derivará na implicación directa da Administración local na xestión do programa e na participación de persoal propio non mesmo». O propio delegado en Galicia da fundación, Gorka de Miguel, á vez que agradecía o compromiso do Concello, sinalaba que a apertura das liñas de colaboración previstas podería atrasarse aínda varios meses, precisamente porque do que se trata é de pór en marcha fórmulas nas que se traballe ao unísono desde ambas as institucións. 

Beatriz Sestayo recordou que nestes momentos o seu departamento xa «está a realizar tamén un estudo sobre a potenciar poboación de etnia xitana á que se dirixirán» os proxectos de integración social e laboral previstos, e engadiu que «ata a data, o Concello está a asumir traballos para evitar ou absentismo escolar e favorecer a asistencia de nenos e nenas de etnia xitana a servizos como o comedor escolar». Previamente ao anuncio do acordo, no Concello proxectáronse tres documentais sobre a loita pola igualdade do colectivo xitano.

8 de Abril - Día Internacional dos Xitanos 2008

COMUNICADO DA FUNDACIÓN SECRETARIADO XITANO:

El próximo martes 8 de abril se conmemora en todo el mundo el Día Internacional de los Gitanos - International Roma Day. Esta fecha fue institucionalizada, junto a la bandera y el himno gitanos, en el Primer Congreso Mundial Gitano celebrado en Londres en 1971.

Un año más, la Fundación Secretariado Gitano quiere hacer un llamamiento a las instituciones públicas y al conjunto de la sociedad española para que se sumen a esta celebración con el fin de que el 8 de Abril sea una ocasión para conocer mejor a los gitanos y las gitanas, y para seguir avanzando en la consecución de su ciudadanía plena y su reconocimiento institucional y cultural.

Los avances logrados en los últimos años han tenido su continuidad y refuerzo en 2007 especialmente en esa faceta del reconocimiento institucional y cultural, con la consolidación y desarrollo del Consejo Estatal del Pueblo Gitano y del Instituto de Cultural Gitana o las menciones a la Comunidad Gitana en los nuevos Estatutos de Autonomía (Cataluña, Andalucía, Aragón, Castilla y León y probablemente Castilla-La Mancha).

Sin embargo, se sigue constatando también una importante brecha entre una generalizada percepción social negativa de la sociedad mayoritaria hacia la minoría gitana, a pesar de los importantes avances de esta comunidad que, en todos los ámbitos, se han venido produciendo en los últimos años.

No podemos olvidar que continúan existiendo importantes lagunas en la promoción de la igualdad de oportunidades y la erradicación de la discriminación en áreas clave como el Empleo, la Educación, la Salud o la Vivienda que es preciso abordar con decisión. Pero también es necesario hacer visible al conjunto de la sociedad que los gitanos y gitanas españoles han hecho grandes progresos en los últimos años en su promoción social y cultural, y que ya no se ajustan a esos estereotipos, clichés o “encasillamientos” con los que son estigmatizados por buena parte de la opinión pública.

Este año 2008 desde la Fundación Secretariado Gitano hemos programado, nuevamente, diversas acciones de difusión de esta conmemoración del 8 de abril desde sus cerca de 60 sedes repartidas por todo el país, que se sumarán a otras muchas acciones, lúdicas, culturales o de carácter institucional desarrolladas por otras organizaciones e instituciones (MTAS-Consejo Estatal del Pueblo Gitano, Comunidad de Madrid, Parlament de Cataluña, etc.).

Cabe mencionar también que en este año 2008 celebramos el Año Europeo del Diálogo Intercultural, con el que se pretende sensibilizar a los ciudadanos, en especial a los jóvenes, sobre los retos que implica la aceptación del principio de la diversidad cultural, aumentando la conciencia de los europeos en la solidaridad, respeto y comprensión de otras culturas.

+ info en Fundación Secratario Gitano

Os xitanos non integrados en Galicia son só o 10%, segundo o secretariado calé

O 90 por cento dos xitanos residentes en Galicia están integrados, aínda que a percepción social que existe parece ser outra, segundo sostén a Federación Secretariado Xitano, que constata que, a pesar da normalidade da maioría da comunidade desta etnia, é o 10 por cento restante, que, por distintas razóns, non conseguiu integrarse na sociedade, o que cobra protagonismo en situacións de certo conflito.

O director da Federación Secretariado Xitano en Galicia, Santiago González Avión, explicou que, do total de poboados xitanos galegos, só oito teñen algún grao de conflitividade e, entre eles, destacou como os de maior dimensión O Vao; Penamoa, na Coruña; e Freixeiro, en Narón.

Segundo os datos desta organización, na actualidade na Comunidade residen unhas 10.500 persoas de etnia xitana, aínda que advertiu de que os datos oficiais remóntanse ao ano 2000 e cifrábanas en 8.417 persoas en 46 municipios.

Respecto diso, destacou que os actos de rexeitamento veciñal ao reacollo de xitanos procedentes do poboado do Vao en novos barrios residenciais como Monte Porreiro traen á actualidade determinadas actitudes desechables. Na súa opinón, tras esta situación están tópicos e discursos que culpan á parte máis débil dun fenómeno complexo como son as drogas e as persoas en situación de exclusión social.

Corenta asentamentos

A partir do citado informe do ano 2000, e da estimación actual que realiza a súa federación, concretou que do total de xitanos que viven na comunidade, entre 3.000 e menos de 3.400 persoas desta etnia viviría nalgún dos 40 asentamentos que existen.

Ademais, insistiu no proceso de transformación que está a vivir a poboación xitana e nos "avances" en niveis de escolarización, atención sanitaria, vivenda, emprego e no ámbito cultural, logrados os últimos anos e que están a propiciar a súa integración.

Na súa opinión, os factores crave para a inserción social dos xitanos é facilitar o seu acceso á vivenda e ao mercado laboral por conta allea, así como o desenvolvemento educativo tanto deste colectivo como dos payos.

Publicado no Diario de Pontevedra

Primeiro xitano investido "Doctor Honoris Causa"

Juan de Dios Ramírez Heredia, membro fundador e presidente da Unión Romaní, foi investido o 20 de febreiro como Doctor Honoris Causa pola Universidade de Cádiz, convertíndose así no primeiro xitano español en recibir esta distinción.

+ info na FUNDACIÓN SECRETARIADO XITANO

As mulleres son o motor do cambio na comunidade xitana

Entrevista a Gorka de Luis, coordinador de Pontevedra-Santiago de la Fundación Secretariado Gitano no Faro de Vigo

-Por que azafatas? -É unha actividade que a comunidade xitana acepta de moi bo grao e é moi boa saída profesional. Permite unha formación polivalente que inclúe atención ao público. Ver a unha moza xitana moza traballando de algo que a xente non se espera chama a atención e, ademais, para as familias é un orgullo.

-Parece que é a muller a que provoca este proceso...

-A muller como motor de cambio, dicimos. Nos 60 e os 70 foi o motor de cambio na sociedade española e no rural foi a muller quen tomou moitísimas veces as rendas de todo. Na comunidade xitana está pasando o mesmo.

-Ecotur é un trampolín para traballar noutras entidades. -Así é, pero non é emprego protexido. Non levamos a azafatas para probar nin queremos que o servizo contrátennolos porque "ai, pobriños, son xitanos", en absoluto. Tenemos limitacións, sabemos que non competiremos con empresas de primeira, mais a nosa profesionalidade ten que chegar ao nivel desexado do servizo.

Pincha aquí para ler a entrevista completa

A Comunidade Xitana, camiño da Normalización

A Comunidade Xitana, camiño da Normalización:

Os grandes logros dos últimos anos e a importante transformación lograda pola comunidade xitana desde os tempos da Transición non pode ser ocultado pola existencia de certos problemas sociais que aqueixan á comunidade xitana, como a outras persoas e colectivos na nosa sociedade.

O vaso medio cheo ou medio vacío. Eis a cuestión de fondo. Existe unha imaxe secularmente vexatoria da Comunidade Xitana. Ademais, cincocentos anos de lexislación en contra dos xitanos. Un ordenamento xurídico pensado para promover a uniformidade que impediu o normal desenvolvemento deste pobo milenario entre nós e o situou entre a asimilación e a marxinalidade. Nesas condicións, a normalización social desde a diferencia pasou a ser unha rareza.

        Despois deses cincocentos anos, levamos pouco máis de vintecinco de recoñecemento da cidadanía e de procura da participación social desde a propia idiosincrasia. Un reto digno dunha sociedade democrática e madura, que a propia comunidade xitana acolleu con entusiasmo.

Os froitos están á vista: Desde1983 a 2000, a escolarizaciónno nivel de ensino primario pasou do 65% ao 94%: en 18 anos ganáronse dezanove puntos porcentuais. A escolarización no tramo da secundaria pasou de ser prácticamente inexistente a un 40%. Esta mellora, aínda máis chamativa que a anterior, obedece ao comezo máis temperá da Educación Secundaria a á obrigatoriedade da mesma na actualidade. Pero supón un cambio cualitativo que aínda non foi suficientemente valorado polo conxunto da sociedade. Outro tanto podemos afirmar respecto da Educación Infantil: desde unha presencia totalmente testemuñal a un 63% de escolarización pre-obrigatoria. Tendo en conta que as habilidades máis importantes para a adquisición de destrezas, actitudes e contidos educativos se desenvolve durante estes periodo da vida, esta mellora apunta a un cambio radical que se consolidará durante os próximos anos. De feito, en localidades como Vigo a desescolarización en Secundaria Obrigatoria é mínima (menos do 5%) e a das mulleres mellora a dos homes. Este cambio histórico tenderá a consolidarse e a extenderse a outras localidades.

Pero existen outros datos positivos que deben ser salientados. A cobertura sanitaria universalizouse. Así, a atención sanitaria deixou de ser de beneficencia a ser universal. A consulta médica deixou de ser basicamente hospitalaria (o 66,5% en 1983) a ser fundamentalmente ambulatoria. As visitas ao médico pasaron de ser ocasionais (o 62% non asistían nunca ao médico en 1983) a ser habituais.

       

Outra área de normalización é avivenda: non en toda a comunidade autónoma de Galicia, pero con logros moi importantes en certas localidades:  en Vigo só o 2,5% vive en chabolas. Porcentaxe moi similar atopamos na cidade de Pontevedra.

En canto ao emprego, a chatarra pasou de ser a actividade principal para o 46% da poboación en 1983 a un 28% en 2001 (datos para as cidades de Vigo e Pontevedra). A cambio, as actividades comerciais reguladas pasaron do 25% ao 34% no mesmo período. Entre 1995 e 2001 deuse un incremento do 500% nos contratos por conta allea, en empresas de tanto prestixio como Citroën e tan variados como a hostelería, a loxística, os servicios sociais, a construcción ou a limpeza industrial. Este cambio racha a imaxe social de dependencia das prestacións sociais e apunta a unha amplia participación na vida económica, onde os traballos marxinais tenden a desaparecer e a ocupación normalizada a incrementarse de forma continua.

No nivel cultural tamén se produciron cambios importantes. Incrementouse a afiliación á Igrexa Evanxélica Pentecostal de Filadelfia, cunha marcada preocupación pola formación e a educación; unha nova imaxe da muller xitana que inclúe a diminución de número de fillos, a obtención de permisos de circulación, o estudio (o primeiro diplomado universitario de Galicia é unha muller) e mesmo o traballo por conta allea; novas perspectivas para a xente nova desde o ocio á participación social...

          Por suposto que siguen existindo realidades de exclusión social moi evidentes, comportamentos moi conservadores en determinadas familias... Pero necesitamos insistir nos elementos positivos da realidade xitana: por ben da comunidade e por ben da sociedade.

Santiago González Avión. Director Territorial da FSG en Galicia.

EXTRAÍDO DE WWW.GITANOS.ORG

+ INFO: Web da FUNDACIÓN SECRETARIADO GITANO

Os problemas do chabolismo

Os barrios marxinais acubillan en Galicia a unhas 4.000 persoas

A pesar da redución da delincuencia, o rexeitamento social retarda a integración étnica

A polémica xurdida a semana pasada porque un centenar de veciños de Vilarchán están dispostos a pagar 250.000 euros a escote para comprar unha casa co fin de que non a adquira unha familia xitana deu a volta a España a través dos medios de comunicación, pero reflicte a realidade das preto de catro mil persoas que actualmente residen en barrios marxinais repartidos por toda Galicia: o camiño cara á integración étnica está a chocar co rexeitamento social por mor de prexuízos nos que pesa máis a historia que a actualidade.

Os poboados ou barrios marxinais -en Viveiro dáse a circunstancia de que os xitanos residen, na súa maioría, nos seus pisos, e non nun asentamento- encóntranse repartidos dunha forma case homoxénea polas catro provincias galegas. A Coruña conta co poboado de Penamoa, onde residen unhas 170 familias; na área metropolitana da cidade herculina tamén se encontran xitanos en Culleredo. Ferrol e Narón, pola súa banda, repártense unhas mil persoas desta etnia, que viven en seis asentamentos. En Ribeira viven preto de 300 xitanos.

En Lugo continúa o poboado do Carqueixo, cunhas 200 persoas, pero pronto desaparecerá, xa que nas súas inmediacións está a construírse o novo hospital. As Lamas, en Monforte, é o principal núcleo xitano no sur da provincia, cunhas 64 persoas. O Vao, con 350 persoas, e dous campamentos en Vilagarcía, reúnen o groso da poboación xitana de Pontevedra. En Ourense localízanse en Maceda e nas vivendas que se construirán en Maside para aloxar a 24 familias.
A vintena de asentamentos galegos están dominados amplamente pola etnia xitana, pero tamén hai integrantes doutras colectividades, como a colonia de húngaros de Ribeira, os moinantes de Carballo, así como romaneses, portugueses e ata grupos que proceden da Europa do Leste.
Un factor común á maior parte das colectividades marxinais é que, a medida que pasan os anos, o chabolismo tende á desaparición e os residentes ou ben se van incorporando progresivamente a vivendas dignas, boa parte delas promovidas polas Administracións, ou alí onde antes dominaban a paisaxe as casetas de chapas de madeira e de ferro oxidado o ladrillo vai gañando terreo, e con el os servizos básicos.

O bum da construción
Ese cambio de costumes ten moito que ver co bum da construción porque, polo xeral, os poboados levantáronse nas inmediacións das cidades hai decenios e, nos últimos anos, o alto valor do chan obrigou á Administración e aos propietarios a articular fórmulas para recuperar esas extensións sen encrespar aos residentes. O sistema que se está empregando é a oferta de vivendas sociais, que non está exento de dificultades, xa que é necesario adaptar a unha nova forma de vida a persoas que naceron, creceron e ata envelleceron en fogares precarios.
Por tratarse de sectores socialmente marxinados, os medios de vida destes colectivos están moi limitados, xa que, como lles ocorre para acceder a unha vivenda digna, a súa incorporación ao mundo do traballo por conta allea encóntrase coa dificultade engadida de que teñen que demostrar non só aptitudes, senón tamén actitudes, por iso é polo que a gran maioría dos integrantes destas etnias víronse obrigados a optar por operar como autónomos e en actividades das que, polo xeral, foxen aqueles que se consideran cidadáns de primeira.

O mundo da chatarra, a venda ambulante, na que domina a de roupa e calzado nos mercadillos, e as atraccións de feira dan emprego a boa parte das persoas que residen nos barrios marxinais de Galicia, que complementan con ocupacións temporais na construción, a estiba portuaria e outros sectores que precisan traballadores para afrontar actividades esporádicas.

Dadas as limitacións que os colectivos étnicos teñen para incorporarse ao mundo laboral, algúns ven obrigados a recorrer a actividades ilícitas, aínda que dirixentes destes grupos aseguran que son a excepción e que ocorre o mesmo cos payos nas mesmas condicións de necesidade. A máis branda quizais sexa o furtivismo, e as duras pasan pola delincuencia.

Rehabilitación complicada
A pesar da fama que teñen os poboados de centros de distribución de estupefacientes, non hai constancia de que fosen detidos membros da etnia xitana nas grandes operacións policiais realizadas contra as mafias galegas. O menudeo de subsistencia é dominante e as toxicomanías non entenden de razas, se seica son máis terribles entre os integrantes destes grupos aos que entrar nun sistema de rehabilitación fáiselles máis complicado polos prexuízos propios e alleos.
Fuentes destas colectividades recordan que, nos seus casos, a droga non só mata aos seus fillos, senón que tamén dificulta a integración social dos seus membros, como se pode comprobar no caso recente de Vilarchán.

Reportaxe de Moncho Ares para a Voz de Galicia.
Esta información foi elaborada coa achega de Fran Espiñeira e Francisco Varel.

+ info: a discriminación por omisión contrasta coa loita interna pola integración

+info: erradicar as chabolas

O colectivo xitano quéixase de que en Galicia se lle veta o acceso á vivenda

Case 600 anos despois da chegadas dos primeiros xitanos á península ibérica, e 700 ao noso continente, segue a ser imposible un coñecemento mutuo que nos permita convivir e compartir o mesmo espazo vital. Os prexuizos xenofobos e a desconfianza mútua son dos principais escollos que impiden unha maior compresión que permita sair da pobreza e da marxinación a un dos pobos máis antigos da humanidade.

Nova en Terra.es:

O presidente da Asociación do Pobo Xitano, Sinaí Giménez Jiménez, deu a coñecer ao Defensor do Pobo galego (Valedor do Pobo) a situación de 'discriminación' que sofre este clan e tachou de 'atentado racista contra a democracia' a intención da práctica totalidade da veciñanza de Vilarchán de 'contraofertar' a compra do edificio en cuestión.

Por este motivo, e dado o eco mediático que esta singular operación de compra espertou, os veciños da aldea pontevedresa foxen das cámaras e as preguntas como da peste. Non queren ser xulgados como 'racistas' cando a súa intención é a de preservar a seguridade da zona e que os numerosos problemas de droga e furtos que se producen no Vao cheguen ata este diminuto recuncho. Pero as acusacións de Sinaí Giménez ponos de novo 'na picota'.

Antes de entrevistarse co Valedor Benigno López, Giménez destacou ante os informadores que a reprochable actitude veciñal de Vilarchán pode sentar o primeiro 'precedente' nunha comunidade, a galega, que se caracteriza, na súa opinión, por ser unha das que máis marxinan á etnia xitana. 'Que a familia proveña do poboado do Vao é só unha escusa, porque eu non son de alí, e se quero comprar unha vivenda, tampouco ma venden', sentenciou o tamén representante da Plataforma de Vendedores Ambulantes de Galicia. Precisamente, os seus 'defendidos' alegaron o día anterior ás portas do Concello de Poio, onde se sitúa o asentamento chabolista, que o seu oficio é o da chatarra e a venda en feiras, non a droga, polo que nada teñen que temer os veciños da parroquia contigua.

Pero, aínda que a decisión final da operación crediticia da comunidade de augas de Vilarchán -que acaerría a cada veciño o desembolso mensual de 16 euros durante 35 anos- non se tomará ata o vindeiro sábado nunha nova asemblea, Sinaí Giménez apela a que as máximas instancias -presidente e vicepresidente da Xunta- interveñan para paralizar a compra, e que non se siga mirando para outro lado'. 'Téñense que tomar medidas administrativas para que non se pase por alto e garántase ao pobo xitano o acceso á vivenda', un dereito que o representante do pobo xitano instou a protexer a través dunha nova lei no hemicico autonómico.

Test para medir o grao de prexuizos cara aos xitanos

Dende a Fundación Secretariado Gitano levan tempo facendo a campaña de sensibilización social "Conócelos a antes de juzgarlos. Tus prejuicios son las voces de otros".

A palabra xitano leva implícitos moitos significados. A maioría deles asócianse de maneira inconsciente e irreflexiva, e son efecto e causa dos prexuizos. A través de 5 sinxelas preguntas queren evaluar que opinión desperta hoxe en día os xitanos ao resto da sociedade, ao tempo, que te interrogues ti mesmo a ese respecto.

Se queres medir de forma anónima o teu grao de prexuizos ate os xitanos, eles facilitan un rápido test para que o comprobes. Levaraste máis dunha sorpresa.

Face-lo test de prexuizos

Os xitanos galegos de hoxe en día

O Pobo Xitano, minoría étnica que no Estado español que ten sufrido ao longo dos derradeiros cinco século persecucións, discriminación e racismo, está actualmente pelexando arreo para lograr a integración na sociedade.

Dende o noso blog pretendemos divulgar novas dos xitanos que contribúan ao maior coñecemento da súa cultura e das súas problemáticas, procurando evitar as actitudes negativas e de intolerancia e racismo, que se amosa constamente entre a cidadanía e os medios de comunicación de masas. A nosa actitude é nada na crenza de que as doctrinas ou políticas de discriminación racial, cultural, sexual, económica (marxinal-pobreza), relixiosa, ideolóxica, de cor ou orixen étnico son científicamente falsas, socialmente inxustas e perigosas, e éticamente condeables.

Nova pubricada no Faro de Vigo:
El pueblo gitano reivindica su cultura y sabiduría popular. Se acabó para ellos la época errante del carromato. En estos momentos hay 312 gitanos censados en el municipio de Ourense, la gran mayoría trabaja, lleva a sus niños al colegio y están arropados por una asociación que preside Raúl Salazar. Han celebrado la Semana Cultural Gitana, para dar a conocer los trabajos de formación que realizan en colaboración con el Concello de Ourense y para reívindicar algunos aspectos de su cultura popular.

"Somos muchos y estamos trabajando a fondo por la integración y además sumamos ya muchos votos, deben tenemos en cuenta", bromeaba Raúl Salazar presidente de "Chanela", la Asociación Gitana de Ourense y, de la Federación de Asociaciones Gitanas de Galicia, tras la presentación de los actos de la semana cultural, que tuvo lugar en la sede del colectivo gitano y en el que participó además Amelia Belmonte, responsable del Área Social del Concello que promueve esta iniciativa.

Hace sólo 27 años que los miembros del pueblo gitano fueron reconocidos como ciudadanos de pleno derecho y deberes, lo que les obliga a respetar los cánones oficiales, económico y políticos del país en el que viven.

+ en Faro de Vigo, edición Ourense

Trinidad Muñoz Vacas, antropóloga: "As mulleres xitanas somos rompedoras"

Afirma que os grupos desta etnia asentados en Galicia son "máis pechados" que os de Andalucía.

Trinidad Muñoz Vacas (Córdoba, 1963) recoñece que o seu paso pola universidade abriu portas ás súas irmás e primas menores. Ademais, a súa familia tivo a sapiencia de non pecharse, matiza, resultando por iso decisiva para que na actualidade atesoure un brillante currículo profesional.

Licenciada en Antropoloxía Social e diplomada en Maxisterio, é experta en problemas de diversidade; traballa nun proxecto europeo de integración con xitanos romaneses; e está preparando a súa tese doutoral sobre A toma de poder da muller xitana. Pronunciou unha conferencia en Vigo con motivo do Día Internacional do Pobo Xitano.

Le-la entrevista

II Encontro Galego de Estudantes Xitanos/as

En Galicia viven aproximadamente 9.000 xitanas e xitanos. Esta poboación distribúese en 150 núcleos de poboación nun total de 50 Concellos. As sete grandes cidades albergan ao 70% do total da poboación xitana. Son unha minoría dos xitanos españois (non chegan ao 2%) e do total da población galega (un 0,25%). Danse situacións moi diversas everbo da procedencia e da situación social. A poboación xitana está vivindo un proceso de fonda transformación entre nós.

A situación social do Pobo Xitano en Galicia é moi diversa. Nas últimas décadas, produciuse unha sensi­ble mellora nas súas condicións de vida, propi­ciada polo acceso aos sistemas de protección social, á vivenda pú­blica e aos sis­te­mas de saúde e educación. A pesar diso, unha boa parte da poboación xitana continúa constituíndo un dos grupos máis vulnerables e con maior risco de exclusión social e económica de Galicia, ademais de ser víctimas frecuentes de prácticas discriminatorias que impiden o seu acceso a bens e servizos en igualdade de condicións que o resto dos ciudadáns galegos.

A FSG (Fundación Secretariado Xitano), desde o ano 2001, desenvolve programas e accións que pretenden fomentar a participación social e a incorporación laboral da comunidade xitana en Galicia, e apoiar as iniciativas que, desde distintas entidades, teñen por obxecto a mellora das condicións de vida das persoas xitanas.

A Fundación Secretariado General Gitano organiza en Lugo este luns, 21 de maio, unha xornada onde diferentes xitanos e xitanas que estudiaron ou que o están a facer contarannos a súa experiencia, que axudará a comprender mellor as situacións que se están a presentar.

Haberá unha actuación flamenca e a obra de teatro “Historia del Pueblo Gitano”, todo representado por nenos/as xitanos/as de Lugo. Tamén proxectarase a curtametraxe “Palmas” protagonizado pola comunidade xitana da cidade lucense. Para os máis pequenos haberá xogos tradicionais e manualidades.

Portal web da Fundación Secretariado Gitano
Descargar programa do encontro en Lugo

Os xitanos galegos por fín na Universidade

A escolarización de raparigos calés en primaria xa é de máis do 90%, pero na secundaria non chega ao 40%. Aínda hai moi poucos titulados en Galicia e os casos coñecidos son de mulleres.

«En mi casa me obligaban a ir todos los días al colegio»
«No todos somos ladrones, drogadictos y olemos mal»

Xitanos e universitarios. De entrada, a combinación parece tan difícil como querer mesturar aceite e auga. En Galicia, onde viven uns 9.000 xitanos, esa combinación resulta aínda máis estrana. Cóntanse cos dedos dunha man os calés galegos que fixeron ou fan unha carreira. A primeira en abrir camiño e acceder á educación superior foi María José Jiménez Cortiñas (fai case dez anos aprobou a selectividade e matriculouse en Traballo Social); seguiulle a súa irmá Irene, profesora, e agora é Zaida Jiménez Jiménez, de 19 anos, a que tomou a substitución e estuda Educación Infantil.

Pode haber algún caso máis (os denominados xitanos invisibles, que estudan pero non recoñeceron as súas raíces publicamente), pero a cifra final de titulados xitanos segue sendo minúscula. «Para chegar á Universidade hai que motivar e reforzar ao alumno desde cuarto ou quinto de primaria, con 10 anos. A comunidade xitana vai moi atrasada nisto», explica Santiago González, coordinador en Galicia da Fundación Secretariado Xeral Xitano. Aínda que a escolarización dos nenos calés mellorou moito pasouse do 65% a máis do 90% en primaria, e dunha presenza case nula ao 40% en infantil-, en secundaria a taxa apenas alcanza o 40%. «Aí está ou problema. Moitos deixan os estudos entre vos 12 e os 16 anos», apunta González. «O nivel de expectativas de éxito académico dos pais xitanos respecto dos fillos aínda é baixo e o tema cultural pesa. Moitos nenos convértense en adultos sen vivir a adolescencia, e comezan a traballar, casan e teñen fillos moi cedo», engade. «Cada paso é complicado, pero a mentalidade vai cambiando», asegura Raúl Jiménez, presidente da Federación Galega de Asociacións Xitanas. E ese cambio empezou polas mulleres. De todos os xitanos titulados en España, só dous de cada dez son homes. «A muller xitana é máis consciente de que estudar daralle prestixio, o seu lugar na sociedade actual. E transmitirán esa inquedanza aos seus fillos e estes terán un maior nivel educativo», afirma Santiago González. «As novas xeracións chegarán a máis e nun futuro veremos tamén médicos xitanos, avogados xitanos e psicólogos xitanos», conclúe Raúl Jiménez.

Artigos relacionados na Voz de Galicia